Dizden Ses Gelmesi | Dizlerden Neden Ses Gelir?
Yazan ve tıbbi kontrol: Prof. Dr. Engin Çakar · Son kontrol:
Kısa cevap: Dizden gelen ağrısız çıtırtı veya kütleme genellikle eklemdeki gaz kabarcıkları veya tendonların kayması nedeniyle oluşur ve zararsızdır. Ağrı, şişlik, kilitlenme veya boşalma hissiyle birlikte olan ses kireçlenme, kıkırdak sorunları veya menisküs yırtığını düşündürür. Diz çevresi kaslarını güçlendirmek çoğu kişide belirtileri azaltır.
Dizden ses gelmesi pek çok kişiyi fizik tedavi ve rehabilitasyon polikliniklerine getiren bir şikayettir. Dizin kıtlaması veya diz kapağının kütlemesi gibi şikayetler sık olarak görülmektedir. Bu sesler her zaman önemli bir hastalık olduğu anlamına gelmez.
Vücudumuzdaki pek çok eklemden kütleme, çıtlama, kıtırdama gibi farklı şekillerde ifade edilen sesler gelebilir. Tıp dilinde bu seslere krepitus adı verilir. Diz eklemi, bu tarz seslerin duyulduğu başlıca eklemlerdendir.
Çömelme sırasında veya dizin tam olarak bükülüp açıldığı hareketlerin herhangi birinde dizden ses gelebilir. Oturup kalkarken, yere çökerken, namaz kılarken, merdiven çıkarken veya yürürken dizlerden ses gelebilir.
Ödem ve ağrı eşlik etmediği sürece, dizden ses gelmesi genelde tıbbi yönden endişe edilecek bir durum değildir. Yani diz ekleminden gelen sesler kişide mutlaka eklem kireçlenmesi (osteoartrit), romatizmal hastalık veya menisküs yırtığı gibi bir sorun olduğu anlamına gelmez.
Dizden Ses Gelmesi Nedenleri
Peki herhangi bir sorunu işaret etmiyorsa bu dizimizdeki bu sesler nasıl oluşur? Dizlerden ses gelmesine neden olan bazı durumlar şunlardır:
- Eklem yüzeyini saran kıkırdak tabakasında yaşla birlikte oluşan düzensiz yüzeyler bu seslere neden olabilir.
- Kemikleri birbirine bağlayan bağların veya eklem zarının, hareket sırasında kemik üzerinde sürtünmesi bu seslere neden olabilir.
- Eklem sıvısı içinde oluşan küçük gaz kabarcıklarının dizinizi büktüğünüzde patlaması bu sese yol açabilir.
Dizden ses gelmesi, dizin çıtlaması veya diz kapağının kütlemesi genellikle diz eklemine zarar verici bir durum değildir. Ayrıca bu sesler çoğunlukla bir hastalığın habercisi de değildir. Ancak artrit veya kireçlenme gibi hastalıklarda bu seslere ağrı ve şişlik eşlik edebilir.
Dizden Ses Gelmesine Yol Açan Hastalıklar
Diz ekleminden gelen seslere ağrı ve şişlik de eşlik ediyorsa fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimine başvurmanız önemlidir. Bu belirtiler şu sorunları işaret ediyor olabilir :
Menisküs Yırtığı
Menisküsler, diz ekleminde yer alan ve kemiklerin birbirine sürtünmesini önleyen şok emici kıkırdak dokularıdır. Gençlerde spor esnasında dizin aniden dönmesi ve yaşlılarda yıllar süren tekrarlayıcı hareketlerin neden olduğu yıpranmalar menisküs yırtığına yol açabilir.
Okumaya Devam Edin : “Menisküs Yırtığı Belirtileri ve Tedavisi“
Kıkırdak Hasarları
Eklem yüzeylerini saran kıkırdak tabakası bazen hasar görebilir hatta bir parçası koparak eklem içinde serbest bir şekilde bulunabilir. Bu tür bir hasar dizde ödeme ve takılmaya yol açabilir.
Kıkırdak tabakası, halk arasında kireçlenme olarak bilinen osteoartrit durumunda da bozulmaktadır. Diz kireçlenmesinde, eklem hareket ettikçe sürtünme veya öğütülme hissi ve kıtırtı sesleri meydana gelebilir.
İlginizi Çekebilir : “Diz Kireçlenmesi Ameliyatsız Tedavi – Ameliyatsız Çözüm“
Kondromalazi Patella
Kondromalazi patella, diz kapağının arkasındaki kıkırdak tabakasının hasarlanmasıdır. Genellikle yaralanma veya aşırı kullanım sonucu oluşur. Diz kapağının hemen altında ağrıya ve ağrılı çıtlama veya kütürdeme seslerine neden olur.
Patellofemoral Ağrı Sendromu
Patellofemoral ağrı sendromu, kondromalazi patellanın öncülü gibi düşünülebilir. Kıkırdakta yapısal hasar oluşmadan önce diz kapağındaki strese bağlı gelişen diz ağrısıdır.
İlginizi Çekebilir : “Dizin Ön Kısmında Ağrı Sebepleri“
Diz Sağlığı İçin İpuçları
Diz ekleminden ses gelmesi, eğer ağrıya neden olmuyorsa veya başka bir hastalığa eşlik etmiyorsa tedavi gerektirmez.
Düzenli egzersiz yapmak bacakları ve diz eklemini kuvvetlendirir. Egzersizlerden önce ısınma hareketleri unutulmamalıdır. Germe egzersizleri ile bacak kaslarınızın esnekliğini artırabilirsiniz. Size uygun egzersizler için doktorunuza veya fizyoterapistinize danışabilirsiniz.
Ayak sağlığına uygun ayakkabılar kullanmak ve aşırı kilo almamak, diz ekleminizi korumak için önemlidir.
Okumaya Devam Edin : “Eklem Kireçlenmesi için Bitkisel Tedaviler“
Bu makale Prof. Dr. Engin Çakar tarafından hazırlanmış ve onaylanmıştır.
Sık sorulan sorular
Dizden ses gelmesi kireçlenme belirtisi mi? Ses tek başına kireçlenme demek değildir; ağrı ve tutuklukla birlikte olan krepitasyon kireçlenme ile ilişkili olabilir.
Dizden ses gelmesi ve ağrı birlikteyse ne yapmalı? Muayene ile kıkırdak, menisküs ve patellofemoral sorunlar araştırılmalıdır.
Çömelirken dizden ses gelmesi normal mi? Ağrısızsa çoğunlukla normaldir.
Dizden sesi azaltan egzersizler var mı? Uyluk ön ve kalça kaslarını güçlendiren egzersizler eklem mekaniğini iyileştirir.
İlgili içerikler
- Diz Kireçlenmesi Rehberi
- Kalçadan Ses Gelmesi
- Dizin Boşluğa Düşme Hissi
- Diz Ağrısı için Hangi Doktora Gidilir?
Kaynaklar
- Couch JL ve ark. Noisy knees - knee crepitus prevalence and association with structural pathology: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2025. PubMed 39375004
- Song SJ ve ark. Noise around the Knee. Clin Orthop Surg. 2018. PubMed 29564040
- Kasitinon D ve ark. Physical Examination and Patellofemoral Pain Syndrome: an Updated Review. Curr Rev Musculoskelet Med. 2021. PubMed 34713383
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için hekiminize danışın.
