Omurilik Yaralanması: Uzman Özeti

Bu özet Prof. Dr. Engin Çakar tarafından gözden geçirilip onaylanmıştır ·

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerini tutmaz. Acil belirtilerde 112'yi arayın.

Omurilik yaralanması, travma veya travma dışı nedenlerle (tümör, enfeksiyon, damar sorunları, iltihabi hastalıklar) omuriliğin zarar görmesiyle hareket, his, mesane-bağırsak ve solunum işlevlerinin etkilenebildiği ciddi bir durumdur. Etkilenme düzeyi ve tam/tam olmayan yaralanma ayrımı, işlevsel beklentiyi belirleyen temel etkenlerdir. Akut dönemin ardından uzun soluklu, multidisipliner fizik tedavi ve rehabilitasyon ve komplikasyonların önlenmesi büyük önem taşır.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

  • Acil (112): travma sonrası boyun/sırt ağrısıyla birlikte kol-bacaklarda güçsüzlük veya uyuşma – hasta hareket ettirilmemeli
  • Travma olmadan gelişen ilerleyici bacak güçsüzlüğü, his kaybı veya idrar-gaita kontrol bozukluğu
  • Yaralanma sonrası: ani şiddetli baş ağrısı, terleme ve tansiyon yükselmesi (otonomik disrefleksi – özellikle T6 ve üzeri yaralanmalarda), ateş ve idrar yolu enfeksiyonu belirtileri, bası yarası, nefes darlığı, bacakta şişlik

Tedavi seçenekleri

  • Akut dönem: omurganın stabilizasyonu, gerektiğinde cerrahi dekompresyon ve yoğun bakım
  • Nörorehabilitasyon: güçlendirme, transfer ve tekerlekli sandalye eğitimi, ayakta durma ve yürüme çalışmaları, iş uğraşı terapisi, ergoterapi, mesane-bağırsak programı, solunum rehabilitasyonu
  • Robotik rehabilitasyon: seviyesine göre uygun hastalarda el kol robotik tedavi ile robotik yürüme eğitimi desteği olarak
  • Stimülasyon yöntemleri: fonksiyonel elektrik stimülasyonu ve araştırma aşamasındaki omurilik/beyin stimülasyonu yaklaşımları; uygunluk bireysel değerlendirilir
  • Komplikasyon yönetimi: spastisite, nöropatik ağrı, bası yarası, üst seviyelerde solunum problemleri, osteoporoz ve psikolojik destek

Prof. Dr. Engin Çakar’ın kliniğinde fizik tedavi ve rehabilitasyon programları, hastanın değerlendirmesine göre bireysel olarak planlanan Dr. Çakar Nöroİyileşme Metodu çerçevesinde düzenlenir.

Sık sorulan sorular

Omurilik felci tekrar yürüyebilir mi? Yaralanmanın düzeyi ve kısmi ya da tamlığına göre değişir; kısmi yaralanmalarda işlev kazanımı daha olasıdır. Kesin öngörü muayeneyle bile sınırlıdır.

Fizik tedavi ve Rehabilitasyon ne kadar sürer? Genellikle aylar süren yoğun bir dönem ve ardından yaşam boyu takip gerekir.

İdrar sorunları nasıl yönetilir? Üroloji ile birlikte kişiye uygun mesane programı planlanır.

İlgili yazılar

Kaynaklar