İnme: Uzman Özeti

Bu özet Prof. Dr. Engin Çakar tarafından gözden geçirilip onaylanmıştır ·

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerini tutmaz. Acil belirtilerde 112'yi arayın.

İnme (felç), beyne giden kan akımının bir veya birkaç damar tıkanması veya kanama nedeniyle bozulmasıyla ortaya çıkan acil bir durumdur. Ani yüz kayması, kol veya bacakta güçsüzlük ya da konuşma bozukluğu fark edildiğinde vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır. Akut tedavinin ardından başlayan rehabilitasyon, kaybedilen işlevlerin yeniden kazanılmasını desteklemeyi amaçlar.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

  • Hemen 112: ani yüz kayması, tek tarafta kol/bacak güçsüzlüğü veya uyuşma, konuşma ya da anlamada güçlük, ani görme kaybı, ani denge kaybı, nedeni bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
  • Belirtiler kısa sürede tamamen düzelse bile (geçici iskemik atak) aynı gün acil değerlendirme gerekir
  • İnme sonrası dönemde: yutma güçlüğü, öksürük/ateş, artan istemsiz kas kasılması - spastisite, omuz ağrısı, düşmeler, depresyon veya yeni nörolojik belirti

Tedavi seçenekleri

  • Akut dönem: nöroloji ve acil ekipler tarafından uygun hastalarda damar açıcı tedaviler ya da gerekir ise nöroşirurji tarafından acil cerrahi ya da girişimsel Radyoloji tarafından tıkanma ya da kanamada damara yapılabilecek girişimsel tedaviler; zaman kritik önemdedir
  • Nörorehabilitasyon: fizik tedavi, ergoterapi, iş uğraşı tedavisi, solunum terapisi, bilişsel terapi, konuşma ve yutma terapisi, nöropsikolojik destek; mümkün olan en erken uygun dönemde ve yeterli yoğunlukta
  • Robotik rehabilitasyon: Fizik tedavi ve Nörorehabilitasyonun bir parçası olarak yürüme ve el kol ve parmak kullanımını destekleyen bir seçenek olarak
  • Beyin stimülasyonu: tekrarlayan transkraniyal manyetik stimülasyon (rTMS) veya transkraniyal doğru akım stimülasyonu (tDCS) ve vagus sinir stimülasyonu, rehabilitasyonla birlikte bazı hastalarda değerlendirilebilir; kanıtlar gelişmektedir
  • Spastisite ve ağrı yönetimi: egzersiz, ortez, gerektiğinde botulinum toksini enjeksiyonları

Prof. Dr. Engin Çakar’ın kliniğinde rehabilitasyon programları, hastanın değerlendirmesine göre bireysel olarak planlanan Dr. Çakar Nöroİyileşme Metodu çerçevesinde düzenlenir.

Sık sorulan sorular

Felçte iyileşme ne kadar sürer? Kişiden kişiye değişir; en hızlı düzelme genellikle ilk aylarda görülür ancak sonrasında da kazanımlar olabilir. Subakut ve kronik dönemlerde de hastaların fonksiyonel kazanım potansiyelleri olabilir.

Fizik Tedavi Rehabilitasyona ne zaman başlanmalı? Hasta tıbben stabil olduğunda, ekip kararıyla erken dönemde. Dr. Çakar Nöroİyileşme Metodu’na göre hastalarda “zaman eşittir beyin” (time is brain) prensibine göre hasta yoğun bakım ya da acil işlemden çıktıktan ve bulunduğu hastanenin normal oda koşullarında tıbbi gözetim altında 3-7 gün stabil geçirdiğinde kapsamlı tıbbi takip ile fizik tedavi ve özelleşmiş nörorehabilitasyon programına uygunluk açısından değerlendirilmesi önerilir.

İnme tekrarlar mı? Risk vardır; tansiyon, şeker, kolesterol kontrolü ve ilaç uyumu tekrarın önlenmesinde önemlidir.

Robotik tedavi herkese uygun mu? Robotik tedavi artık fizik tedavide yaygın olarak kullanılmaktadır. Fizik tedavi ve rehabilitasyonun etkinliğini artırmada fayda sağlamaktadır. Doğru zamanda doğru şekilde kullanıldığında yeniden öğrenme ve toparlanma sürecinde önemli katkılar sunmaktadır.

İlgili yazılar

Kaynaklar