Sırtta Yanma Neden Olur? Sırtta Yanmaya Sebep Olabilecek Rahatsızlıklar
Tıbbi kontrol: Prof. Dr. Engin Çakar · Son kontrol:
Kısa cevap: Sırtta yanma en sık kas gerginliği, duruş bozukluğu ve boyun/sırt omurgasından kaynaklanan sinir irritasyonuyla ilişkilidir. Reflü, zona (döküntü öncesi yanma), safra kesesi ve nadiren kalp veya aort hastalıkları da sırtta yanma yapabilir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, terleme veya ani yırtılır tarzda ağrı varsa 112'yi arayın.
Sırtta yanma hissi ağrı, tutukluk ve kramp gibi şikayetlere eşlik edebilse de onlardan farklı bir niteliğe sahiptir. Ağrı, tutukluk gibi şikayetler genelde kas-iskelet sistemi sorunlarına bağlıyken yanma hissi sinir ucu etkilenmesini işaret eder. Bu etkilenme sinir iltihabı, sinir sıkışması veya gerilmesi gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Bazen kemikleri birbirine bağlayan ligamentlerin gerilmesi veya yırtılması da yanıcı ağrılara yol açabilir.
Sırtta Yanma Hissine Neden Olabilen Hastalıklar
Sinir Sıkışması veya Tuzaklanması
Omurilikten çıkan sinirler birkaç farklı nedenle sıkışabilir ve bu durum yanma hissine yol açabilir.
Boyun fıtığı ve bel fıtığı: Omurga kemikleri arasında süspansiyon sağlayan disklerin olması gereken yerden dışarı taşması ile bel fıtığı ve boyun fıtığı oluşur. Fıtıklar sinir kökü sıkışmasına yol açabilir. Bunun sonucunda boyun veya belde yanma hisleri oluşabilir, bu hisler kol ve bacaklara yayılabilir. Fıtıkların büyük bir kısmı ameliyat gerektirmez; genellikle istirahat, fizyoterapi ve aktivite modifikasyonu ile rahatlama sağlanır. Ancak sinir sıkışmasına bağlı bulgular şiddetlendiğinde ameliyat gerekebilir.
Omurilik kanalı daralması (bel kanal daralması, boyun kanal daralması): Genellikle yaş nedeniyle oluşan kireçlenmeye bağlı olarak sinir köklerinin çıktığı delikler daralabilir. Bu duruma tıp dilinde spinal stenoz adı verilir. Kanal daralması belde veya boyunda olabilir. Kanalın daralması ile birlikte sinir sıkışması oluşabilir.
Tümörler: Omurilik komşuluğunda ortaya çıkan tümörler sinir sıkışmasına neden olabilir. Bu durumda cerrahi işlem ile tümörün alınması gerekebilir.
Brakiyal Pleksus Gerilmesi
Omuriliğin boyun kısmından çıkan sinir kökleri boyunda demetler halinde yeniden organize olarak kola gider. Bu sinir demeti yapısına brakiyal pleksus denir. Kolun zorla çekilmesi veya gerilmesi, düşme, trafik kazaları (en sık motorsiklet kazalarında), bıçaklanma ve ateşli silah yaralanmaları gibi durumlar brakiyal pleksus yaralanmasına neden olabilir. Ayrıca bebeklerde doğum sırasında brakiyal pleksus yaralanması oluşabilir. Bu durumda boyun, omuz ve kolda yanma hissi, uyuşma, karıncalanma, kolda güçsüzlük gibi belirtiler görülebilir.
Kas Gerilmesi veya Burkulmalar
Gerilme veya burkulmalar ve buna bağlı oluşan kas lifi veya ligament yırtılmaları boyunda, ensede, sırtta yanma hissi yapabilir. Bu durumlarda ağrı genelde boyun, sırt veya omuzlarda kalır ve kollara yayılmaz. Boyun veya bel tutukluğu olabilir.
Whiplash yaralanması başın hızlıca öne ve arkaya hareket ettiği özel bir yaralanma şeklidir; trafik kazalarında oluşabilir. Whiplash yaralanması boyunda ve sırtta yanma yapabilir. Whiplash’da tipik olarak ağrı boyundan omuz ve üst kola yayılır, boyun tutulması, baş ağrısı, baş dönmesi, kolda uyuşma ve karıncalanma olabilir.
İlginizi Çekebilir : “Boynun Sağ Tarafından Omuza Yayılan Ağrı Neden Olur?“
Zona Hastalığı
Su çiçeği hastalığına yol açan varisella zoster virüsü vücutta on yıllarca uykuda kalabilir. Bazı kişilerde virüs nedeni tam bilinmeyen şekilde aktive olur ve zona hastalığına yol açabilir. Gövdede kuşak gibi kabarcıklı döküntüler ve sırtta yanma hissi yapabilir. Pek çok kişide cilt döküntüleri iyileşse de ağrı devam edebilir. Buna post-herpetik nevralji denilir.
Radikülit
Bel fıtığı veya omurganın arka kısmındaki faset eklemlerin kireçlenmesi (artriti) ile ortaya çıkan bir durumdur. Beldeki sinir uçları zedelenir; keskin ve yanıcı tarzda ağrı oluşabilir. Ağrı sırt ve belden kalça ve bacaklara yayılabilir. Pozisyon değiştirme ile hafifleyip artabilir.
Fibromiyalji
Fibromiyaljinin kesin nedeni ve oluş şekli bilinmese de beyin ve merkezi sinir sisteminin ağrı algısının bozulması ile ilişkili olduğu kabul edilir. Genetik yatkınlık, iltihaplı romatizma hastalıkları, post-travmatik stres bozukluğu, enfeksiyon veya travma geçirmek, uyku sorunları, hareketsiz yaşam, anksiyete ve depresyon fibromiyalji oluşumuna neden olabilir. Fibromiyaljide yaygın kas ağrısı görülür. Ağrı sıklıkla bel ve sırt bölgesindedir. Hastalar genellikle ağrıyı yanma şeklinde tarif ederler.
İlginizi çekebilir : “Fibromiyalji İlaçla Tedavi Edilebilir mi?“
Lyme Hastalığı
Türkiye’de pek bilinmeyen Lyme hastalığı kas ve eklem ağrıları, aşırı yorgunluk gibi belirtiler verebilir. Lyme hastalığı kene ısırığından bulaşır. ABD’de yaygın bilinen bir hastalık olmasına karşın ülkemizde bildirilen vaka sayısı azdır. Lyme hastalığı sinir sistemini etkilediğinde omurilikten çıkan sinir uçlarının iltihaplanmasına yol açabilir ve bu da sırtta yanma hissi yapabilir. Lyme hastalığı genelde birkaç hafta kullanılan antibiyotik ile tedavi edilir.
Multiple Skleroz (MS)
Multiple skleroz omurilik ve beyindeki sinir dokusunda ve sinir liflerini saran yalıtım görevi gören miyelin kılıfta hasara neden olan bir hastalıktır. Bu hasar beyin ile vücut arasındaki sinyal iletimini ve sinyallerin sinir devrelerinde işlenmesini olumsuz etkiler. Multiple skleroz hastalığında kas zayıflığı, kas sertliği, kol ve bacaklarda uyuşma ve karıncalanma hisleri, ağrı gibi şikayetler görülür. Ağrı daha çok kol ve bacaklarda olsa da sırtta da hissedilebilir ve yanma şeklinde olabilir.
Menenjit, Ensefalit
Menenjit beyin zarlarının, ensefalit ise beyin dokusunun enfeksiyonudur. Yüksek ateş, bilinç bulanıklığı, ense sertliği gibi belirtiler yanında sırtta yanma hissi de yapabilir. Bu enfeksiyonlar hayatı tehdit edecek kadar önemli olabilir, hemen tıbbi yardım almak gerekir.
Yanıklar
Güneş yanıkları başta olmak üzere kimyasal veya elektriksel yanıklar etkiledikleri bölgede yanma hissine yol açabilir.
Okumaya devam edin : “Sırt Ağrısının 15 Nedeni“
Sırtta yanmanın nedenleri: hızlı tablo
| Neden | İpucu |
|---|---|
| Kas gerginliği / miyofasiyal ağrı | Uzun oturma, stres; bastırınca hassas nokta |
| Boyun/sırt omurgası, sinir kökü | Kola veya göğüs kafesine yayılım, uyuşma |
| Zona (herpes zoster) | Tek taraflı bant tarzı yanma, birkaç gün sonra döküntü |
| Reflü, mide, safra kesesi | Yemekle ilişki, ekşime; sağ kürek altı ağrısı |
| Kalp / aort | Efor, nefes darlığı, terleme; ani şiddetli ağrı — ACİL |
| Menopoz, anksiyete | Ateş basması ve yanma atakları |
Sık sorulan sorular
Sırtta yanma hissi neyin belirtisi? Çoğunlukla kas ve omurga kaynaklıdır; ancak zona, reflü, safra kesesi ve kalp hastalıkları da benzer his yapabilir. Süren yanma muayene gerektirir.
Sol sırtta yanma ve ağrı tehlikeli mi? Çoğu kez kas kaynaklıdır, fakat eforla gelen, nefes darlığı veya terlemenin eşlik ettiği sol sırt ağrısında kalp hastalığı dışlanmalıdır.
Sırt yanması ve ateş basması neden olur? Menopoz dönemindeki vazomotor belirtiler, anksiyete ve bazı enfeksiyonlar bu birlikteliğe yol açabilir; ateş ölçülerek hekim değerlendirmesi yapılmalıdır.
Bel yanması neden olur? Bel kaslarının zorlanması, fıtık veya sinir sıkışması, nadiren böbrek sorunları bel yanmasına yol açabilir.
Sırttaki yanma nasıl geçer? Altta yatan nedene göre değişir; kas kaynaklıysa duruş düzeltme, sıcak uygulama, germe ve egzersiz çoğu zaman yeterlidir.
İlgili içerikler
Kaynaklar
- Prablek M ve ark. Neck Pain: Differential Diagnosis and Management. Neurol Clin. 2023. PubMed 36400560
- Steen JP ve ark. Myofascial Pain Syndrome: An Update on Clinical Characteristics, Etiopathogenesis, Diagnosis, and Treatment. Muscle Nerve. 2025. PubMed 40110636
- Mussa FF ve ark. Acute Aortic Dissection and Intramural Hematoma: A Systematic Review. JAMA. 2016. PubMed 27533160
- WHO: Low back pain fact sheet. www.who.int
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için hekiminize danışın.
